خدا هر كه را بخواهد گمراه ، و هر كه را بخواهد هدايت مىنمايد ، و او عزيز و حكيم است ( 4 ) . ما موسى را با معجزه هاى خويش فرستاديم ( و دستور داديم ) كه اى موسى ! مردمت را از ظلمتها به سوى نور بيرون آر و ايام اللَّه را بيادشان آر كه در اين ، ( يادآورى ) ، براى هر صبور شكرگزارى عبرتى هست ( 5 ) . بيان آيات آيات كريمه اين سوره ، پيرامون اوصاف قرآنى كه بر پيغمبر اسلام ( صلوات اللَّه عليه ) نازل شده بحث مىكند و آن را با اوصاف زير معرفى مىنمايد : اين كتاب ، آيت و معجزه و نشانه رسالت آن جناب است و مردم را از ظلمتها به سوى نور بيرون مىكشد ، و به راه مستقيم خدا راهنماييشان مىكند ، خدايى كه عزيز و حميد است ، يعنى غالب و قاهرى است كه هرگز مغلوب كسى نمىشود ، و غنى و بى نيازى است كه هرگز محتاج كسى نمىگردد ، خدايى كه در كارهاى خدائيش جميل است ، يعنى براى مردم جز خوبى و نعمت منظورى ندارد . وقتى خدا منعم و غالب و بى نياز و پسنديده كار باشد ، بر مردم كه « منعم عليه » او هستند لازم است كه دعوت او را لبيك گويند ، تا در نتيجه از نعمتهايى كه او به ايشان ارزانى داشته برخوردار شوند ، و آن نعمتها به سعادتشان تمام شود . و نيز لازم است كه از غضب او بر حذر باشند ، زيرا پر واضح است كه عذاب خدايى كه هم قوى است و هم بى نياز مطلق ، شديد خواهد بود ، چرا كه او مىتواند از وجود بندگانش چشم پوشيده ، همه را دستخوش هلاكت نمايد و به ديار عدم بفرستد ، و از نو خلق و بندگان ديگرى بيافريند هم چنان كه همين عمل را در امم گذشته انجام داده است . آرى ، تمامى موجودات ريز و درشت و زمينى و آسمانى اين عالم ، با زبان حال ، گوياى اين حقيقتند كه « رب العزة » و « ولى حميد » تنها او است ، و رب ديگرى غير از او نيست . اين خلاصه و برداشتى بود از آيات اين سوره كه با آيه زير كه مىفرمايد : « هذا بَلاغٌ لِلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوا بِه وَلِيَعْلَمُوا أَنَّما هُوَ إِله واحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُولُوا الأَلْبابِ » ختم مىشود . و شايد مقصود آن مفسرى « 1 » هم كه گفته است : با در نظر گرفتن آيه

--> ( 1 ) تفسير كبير منهج الصادقين ، چاپ اسلاميه ، ج 5 ، ص 122